Abonohu dhe
perfito nga
ofertat

Ndotja e ajrit mund të dëmtojë trurin e foshnjave masivisht

Ndotja e ambientit
Blerim Metaj
Blerim Metaj - 2 shkurt 2018, 15:32

 Ndotja e ajrit kërcnon rëndë zhvillimin e trurit të fëmijës. Kjo mund të pengojë përgjithmonë kujtesën, sipas shkencëtarëve gjermanë. Sipas një raporti nga Fondi Unicef ??i Fëmijëve të OKB-së rreth 17 milion foshnje në mbarë botën vuajnë një vit nga ajri ekstrem i ndotur, kanë probleme të frymëmarrjes dhe sëmundjeve kronike të mushkërive. Sot gjithnjë e më shumë studime shkencore gjithashtu tregojnë për "rreziqet e mundshme të reja" për zhvillimin e trurit në fëmijërinë e hershme.

Rrjedhimisht, grimcat e imta pluhurit (që shihen duke dalur nga oxhaku i Kosovës B ) mund të shkaktojë dëmtimin e pengesen hematoencefalike tek foshnjet. Kjo pengesë parandalon hyrjen e pakontrolluar të përbërësve të gjakut ose substancave në gjak ose tru. Dëmtimi pengesë gjak-tru është i lidhur me sëmundje të tilla si Alzheimer dhe Parkinson në pleqëri. Toksina ndikonë në aftësitë e të mësuarit tek fëmijët!

Ka dëshmi në rritje se ndotja e ajrit ndikon në verbal dhe jo-verbal ose edhe në kujtesën e fëmijëve, që çon në "çrregullime të sjelljeve neurotike", thotë raporti, me titull "Rrezik në ajër" (rreziku në ajër). Duke pasur parasysh urbanizimin e përshpejtuar në botë pa mbrojtje adekuate kundër stresit mjedisor "gjithnjë e më shumë fëmijë janë në rrezik në vitet e ardhshme". Sipas studiusit Nicholas Rees: toksina në ajër " ndikon në sjelljen e mësimit të fëmijëve dhe të gjuhës së tyre dhe aftësive motorike." Sipas raportit më shumë se 16 milion që jetojnë në shumë rajone me ajër të ndotur, 17 milion foshnje jetojnë më pak se një vit në Azi. Në Indi, situata është edhe më keq, por së fundmi kur e shikojmë raportin e Ndotjes ekstreme të ajrit në Prishtinë, i cili e paraqiti Prishtinën në numrin e parë të vendeve me ajër të ndotur, mos të çuditemi nesër ose pasnesër kur të kemi numër të madh të fëmijëve të hendikepuar.

Kujtojmë se Kosova B, konsiderohet si termocentrali që ndotë ajrin më pak se sa Termocentrali “Kosova A”, megjithatë, të dhënat e fundit tregojnë se edhe ky termocentral i ndihmon ndotësit më të mëdhenj në Kosovë, pasi që dyshohet që termocentrali Kosova B funksionon pa asnjë filter. Ndërsa Termocentralit “Kosova A”, ka disa vite që është rekomanduar të mbyllet fare. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë ndotja e ajrit shkakton vdekjen e më shumë se 3 milion njerëzve në vit. Prej tyre 80 % vdesin nga sulmi në zemër dhe 20 % vdesin nga sëmundjet e organeve të frymëmarrjes. E para në botë sa i përket numrit të vdekjeve nga ndotja e ajrit është Kina, me 1 milion vdekje.

India është e dyta me 600 mijë vdekje në vit. Kurse në SHBA më shumë se 38 mijë vdekje në vit shkaktohen nga ndotja e ajrit. Transporti dhe energjia me burime të ripërtëritshme do të ndikonin që të zvogëlohej niveli i ndotjes së ajrit.